Μην τρώτε ό,τι δε ζείτε, μην ψωνίζετε ό,τι δεν αισθάνεστε

Ένας μεγάλος Έλληνας ποιητής είχε γράψει: "Κι αν τη ζωή σου δεν μπορείς να την κάμεις όπως τη θέλεις...τούτο προσπάθησε τουλάχιστον όσο μπορείς....μην την εξευτελίζεις....μέχρι να γίνει σαν μια ξένη, φορτική". Και είναι αυτά τα λόγια που καθρεφτίζουν μια σύγχρονη πραγματικότητα: Στην ουσία είμαστε ένα σύνολο ανθρώπων που ο καθένας λίγο-πολύ μετατρέπει την ίδια του τη ζωή σε κάτι άλλο, κάτι έξω από αυτόν και μετά κουβαλά αυτό το φορτίο αγανακτώντας απλά για αυτό που ζει. Όλα όμως αυτά ξεκινούν από την απογοήτευση που νιώθουμε νομίζοντας ή συνειδητοποιώντας ότι η ζωή μας δεν είναι αυτή που μας αξίζει, δεν είναι αυτή που ονειρευτήκαμε ή δεν είναι αυτή που απλά θα θέλαμε να έχουμε. Και εκεί αρχίζουν τα δύσκολα...εκεί αρχίζουν οι λάθος επιλογές (ή οι σωστές καμιά φορά)...εκεί φαίνεται η ποιότητα των αντιδράσεων μας, η ωριμότητα μας, η ευφυΐα μας, η δυνατότητα να βλέπουμε το δάσος και όχι το δέντρο. Σ' αυτό το σημείο εφαρμόζεται η κοσμοθεωρία που έχει ο καθένας μας, οι εγωιστικές του διαθέσεις, η ικανότητα του να προσαρμοστεί, να ελιχθεί, να αναδιοργανωθεί και να επιτεθεί σ' αυτά που δεν του αρέσουν δριμύτερος. Εδώ κρίνεται το κουράγιο του να αμφισβητήσει το ίδιο του το όνειρο (όταν αυτό υπάρχει) ή να αμφισβητήσει τις πιο αγαπημένες καθημερινές συμπεριφορές και συνήθειες.

Αυτή τη φάση λοιπόν, που την εντοπίζω παντού και σε όλους, οι σημερινές κοινωνίες την αντιμετωπίζουν με περισσή υποκρισία, με δισταγμό, με σπασμωδικότητα και τέλος ένα σύνολο ανθρώπων καταλήγει να καταστρέφει μεθοδικά την ίδια του τη ζωή.

Και σκεφτείτε ότι αυτό το βιώνουμε όλοι μας: είμαστε αυτοί που εθελοτυφλούμε στη δυστυχία του γάμου μας...είμαστε αυτοί που αρνούμαστε τη μοναξιά όταν γυρίζουμε στο σπίτι μόνοι μας...είμαστε αυτοί που δεν μπορούμε να παραδεχτούμε ότι δε μας γέμισε το πήδημα με τη χθεσινή γκόμενα...είμαστε αυτοί που δε θα δείξουμε σε κανένα την ευαισθησία μας, την ανάγκη μας να πούμε δυο τρυφερές κουβέντες. Οι φορτικές ζωές είναι όσων από εμάς δεν καταφέραμε να κλάψουμε...όσων δεν παραδεχτήκαμε ότι η καριέρα μας εκπροσωπεί μια μίζερη πραγματικότητα...όσων δεν είδαμε ότι ο αντρισμός μας είναι μια εικόνα που χτίζουμε χωρίς να ενδιαφέρει κανέναν...όσων δεν αντιμετωπίσαμε την τεμπελιά μας, τις ικανότητες μας...όσων δεν είπαμε συγνώμη για τα λάθη μας. Δεν αντέχουμε τη ζωή μας γιατί απλά δεν αντέχουμε εμάς αλλά αρνούμαστε να τα βάλουμε με τον εαυτό μας και δίνουμε πάσα στην τύχη. στον κόσμο, στους γύρω μας και σε έναν άκριτο καταναλωτισμό αγαθών που έρχεται να κρύψει συναισθηματικά κενά.

Γιατί αν τα δούμε όλα αυτά σε συνδυασμό με το ότι στις δυτικές κοινωνίες η μάστιγα της μη ικανοποίησης ενισχύεται από ένα οικονομικό σύστημα προβολής επιφανειακού lifestyle, που σχετίζεται άμεσα με τη θεοποίηση της κατανάλωσης ως λύσης σε όλα μας τα θέματα, τότε η κατάσταση περιπλέκεται. Περιπλέκεται γιατί υπάρχει στρέβλωση από την ουσία: οι πάμπλουτες εγκυμονούσες στα περιοδικά μπροστά από τις βιλάρες και τις πισίνες...οι τηλεοπτικές εκπομπές σχολιασμού πλουσίων και διάσημων ηλιθίων...η υπερπροβολή ευτυχισμένων στιγμών οικογενειακής χαράς τρώγοντας αρακά...η δίμετρη κουκλάρα που τρώει το γιαουρτάκι της ημίγυμνη σ' ένα μπαλκόνι που φυσάει...ο άντρακλας που οδηγάει το τζιπ ή που καπνίζει επάνω στο άλογο...όλα αυτά δημιουργούν υποσυνείδητα σε ένα σύνολο ανθρώπων όχι μόνο την επιθυμία για επιπλέον αγορά αλλά την ψευδαίσθηση ενδεχόμενης ικανοποίησης και εξόδου από τη μιζέρια τους απλά με λίγα ψώνια, με λίγο φαγητό, με λίγο μόστρα κλπ. Η αληθεια όμως είναι μία...ο κενός συναισθηματικά άντρας επιβήτορας αν αγοράσει τζιπ θα νιώθει το ίδιο κενό μέσα στο τζιπ...η νοικοκυρά που νιώθει εγκλωβισμένη, θα συνεχίσει να νιώθει έτσι ακόμη και ύστερα από δυο κιλά γιαούρτι, ενώ η καινούρια ηλεκτρική σκούπα δε θα ρουφήξει σε καμία περίπτωση την κατάθλιψη της.

Το ζήτημα λοιπόν που προκύπτει είναι πως μπορούμε να δώσουμε ωριμότητα στις επιλογές μας, πως μπορούμε να δώσουμε καθαρότητα στη συνείδηση μας και πως μπορούμε να κοιτάμε μέσα μας κάθε φορά που νιώθουμε ότι κάτι δεν πάει καλά, χωρίς να αναλωνόμαστε στα γνωστά σύγρονα επικοινωνιακά ψευτοχάπια καθησύχασης. Κι αυτό βέβαια δε γίνεται με το να κατηγορήσουμε ένα σύστημα προβολής προϊόντων που στην ουσία είναι συστατικό των δυτικών κοινωνιών και που απλά αποσκοπεί στο κέρδος...αυτό μπορούμε να το πετύχουμε μόνο με την προσωπική μας παιδεία. Και δεν εννοώ ΜΒΑ, Πτυχία, μεταπτυχιακά κλπ...εννοώ την παιδεία που αφορά την κοινωνική ευγένεια, την ικανότητα να ακούμε τον άλλον, τη δυνατότητα να κοροϊδεύουμε τον ίδιο μας τον εαυτό, το κουράγιο να αμφισβητούμε τις επιλογές μας και τα όνειρα μας.

Αυτά που θέλαμε να γίνουμε, αυτά που ονειρευόμαστε, τα απωθημένα των παιδικών μας χρόνων, οι οικογενειακές μας δυστυχίες, οι άσχετοι γονείς μας, οι προσβολές που ακούσαμε, η αγάπη που δεν είχαμε, το κλάμα που δεν ρίξαμε...όλα αυτά και άλλα πολλά είναι θηρία που κατοικούν μέσα μας, φωλιάζουν στην προσωπικότητα μας, στη συμπεριφορά μας και αν δεν τα αντιμετωπίσουμε, αν δε σταματήσουμε να τα αγνοούμε, θα μας φάνε τη ζωή μας χωρίς να το καταλάβουμε, χωρίς να συνειδητοποιήσουμε το γιατί ενώ τα είχαμε όλα δεν νιώσαμε ποτέ πλήρεις.

Σύγχρονος Φωτεινός Σκοταδισμός

Ψάχνω να βρω ρινίσματα ελπίδας ανάμεσα στις πράσινες, κόκκινες, μπλε σημαίες των προεκλογικών συγκεντρώσεων, μέσα από τα τηλεοπτικά σποτ των κομμάτων...ψάχνω να βρω κάτι ουσιαστικό ακόμη και στο σκηνοθετημένο "πάμε" του Γιώργου Παπανδρέου στη γνωστή διαφήμιση. Ψάχνω απελπισμένα για μια παρηγοριά στο σοβαρό ύφος του Καραμανλή όταν την προεκλογική περίοδο εκτυλισσόταν η καμπάνια αυτοκτονίας της Νέας Δημοκρατίας. Αναζήτησα βαθύτατα αίτια και λόγους που τα Ονόματα Υπουργείων καταλαμβάνουν 2-3 γραμμές κειμένου το καθένα, αναζήτησα το γιατί οι Γενικοί Γραμματείς Υπουργείων θα επιλεχθούν από ηλεκτρονικές αιτήσεις στο site του γραφείου του πρωθυπουργού, γιατί η Άντζελα Γκερέκου έγινε Υφυπουργός Πολιτισμού, γιατί η Τρέμη και ο Πρετεντέρης έδειχναν τόσο χαρούμενoi με τα αποτελέσματα των εκλογών. Απόρησα με το συμβολισμό της κόκκινης καρδιάς - αξεσουάρ στο λαιμό της Παπαρήγα κατά τη διάρκεια του τηλεοπτικού debate.

Γι αυτά και άλλα πολλά έμεινα με πολλά αναπάντητα ερωτήματα...αφού ποτέ δεν κατάλαβα πως όλη αυτή η βλαχο-επικοινωνιακή προεκλογική στρατηγική βοήθησε εν τέλει στην προώθηση του ουσιαστικού διαλόγου. Δεν κατάλαβα ποτέ πως όλος αυτός ο χαμός ονομάζεται δημοκρατική διαδικασία. Φοβάμαι πως βρισκόμαστε σε γενικευμένη πλάνη...στην πλάνη της φαινομενικής δημοκρατίας όπου οι νικητές για τη διεκδίκηση της εξουσίας μετριούνται με βάση τον αριθμό των μπαλονιών, των ηχείων, των make-up artists, των επικοινωνιολόγων, των διαφημιστών, των σκηνοθετημένων ομιλιών, συζητήσεων κλπ

Ποιος μπορεί να με πείσει πως αυτό που βιώσαμε τις προηγούμενες μέρες δεν είναι στην ουσία μια μάχη επικοινωνιακών επιτελείων...ποιος μπορεί να με πείσει πως η δημοκρατία δεν αποτελεί πλέον μια παρωχημένη διαδικασία βαλλόμενη στην ουσία της από τα σύγχρονα εντυπωσιακά μέσα επιρροής του πληθυσμού; Μήπως τελικά η ελευθερία της ψήφου μας είναι απλά μια αυταπάτη...μήπως η ψήφος μας ζητείται αφού ένα σύνολο μέσων επιρροής έχει αποφασίσει για το αποτέλεσμα; Μήπως οι περίφημες δημοσκοπήσεις λειτουργούν ως μέσο μαζικής έμμεσης επιβολής ενός προκαθορισμένου αποτελέσματος;

Δε θέλω σε καμία περίπτωση να καταφύγω σε θεωρίες συνωμοσίας αφού πάντα τις θεωρούσα μια σύγχρονη λαϊκή μυθοπλασία. Μυθοπλασία όμως δυστυχώς δεν είναι η πραγματικότητα των στρατευμένων δελτίων ειδήσεων, των στρατευμένων εφημερίδων και των χρωματισμένων ενημερωτικών ιστοσελίδων. Αυτή είναι η πραγματικότητα: η ελεύθερη οικονομία έφερε την επιχειρηματικότητα στους τομείς της ενημέρωσης και είναι βασική αρχή της μικροοικονομικής θεωρίας πως σκοπός κάθε επιχείρησης είναι το κέρδος. Μ' αυτή λοιπόν τη λογική θα πρέπει οι σύγχρονοι πολίτες να είμαστε εξοικειωμένοι και να μην πέφτουμε θύματα αυτής της σύγχρονης μεθοδευμένης προπαγάνδας που η κάθε ομάδα συμφερόντων ασκεί μέσω των ιδιόκτητων Μέσων Ενημέρωσης.

Δεν υπάρχει δηλαδή σωτηρία; Είμαστε σε ένα σαπιοκάραβο πολιτικού τέλματος χωρίς ελπίδα; Εδώ ήθελα να πω όχι...θέλω να πιστέψω πως όχι...θέλω να πιστέψω πως παράλληλα με όλους αυτούς τους παραπάνω μηχανισμούς η ανθρώπινη διάνοια αντιλαμβάνεται νέους δρόμους πολιτικής διαφυγής. Και έτσι πραγματική πρόοδος σε ένα σύγχρονο δημοκρατικό καθεστώς αρχίζει να υπάρχει όταν ο πολίτης λειτουργεί a priori ως αμφισβητίας οποιουδήποτε μέσου προβολής και ενημέρωσης...όταν ο πολίτης συνδυάζει αντικρουόμενες ειδήσεις, αντικρουόμενες εικόνες και βγάζει μόνος του συμπεράσματα με κριτικό τρόπο...όταν ο πολίτης βγάζει από πάνω του οποιοδήποτε κομματικό μανδύα άκριτου οπαδού και η μόνη στρατευσή του είναι με την ομάδα της λογικής, με την ίδια του τη σκέψη.

Καλώς ή κακώς δεν μπορούμε σε μια σύγχρονη κοινωνία να περιμένουμε απλά έτοιμες ουσιαστικές αντιπαραθέσεις, έτοιμο ορθολογικό πολιτικό βίο και ουσιαστική πολιτική αντιπαράθεση. Στη σημερινή εποχή τμήματα πολιτικού marketing έχουν αναλάβει διεθνώς μια γενικευμένη αποχαύνωση των δυτικών κοινωνιών...ανάλογα τμήματα λειτουργούν και στην ελληνική πολιτική πραγματικότητα. Αυτό λοιπόν που χρειάζεται είναι η ικανότητα μας να ξεχωρίζουμε τη σαβούρα από την αλήθεια.

Έτσι η φάτσα του Καραμανλή σε κάθε στάση Λεωφορείου θα είναι απλά ευκαιρία για χιουμοριστικά σχόλια, η κόκκινη καρδιά στο λαιμό της Παπαρήγα θα είναι ευκαιρία για ανέκδοτο, οι διαφημίσεις του Παπανδρέου στην τηλεόραση θ' αποτελεί άλλο ένα λόγο να δούμε dvd.

Οι σύγχρονες κοινωνίες που ζούμε είναι πολύ πιο σύνθετες από το παρελθόν...η πνευματική επιβίωση μας σε αυτές εξαρτάται πλέον άμεσα από την ικανότητα μας να αποφεύγουμε το σύγχρονο φωτεινό σκοταδισμό. Εξαρτάται από την ικανότητα μας, όπως είχα πει και σε προηγούμενο άρθρο, όχι απλά να κατηγορούμε το σκοτάδι αλλά να ανάβουμε το φως.

Ένα βήμα λοιπόν προς αυτή την κατεύθυνση εντόπισα σ' αυτές τις εκλογές...για πρώτη φορά ένα τόσο μεγάλο ποσοστό ψηφοφόρων άλλαξαν γνώμη σε σχέση με αυτό που ψήφισαν την προηγούμενη φορά (υπολογίζεται 20%) και αυτό σημαίνει πως η απομυθοποίηση των μεγάλων ηγετών είναι γεγονός, πως οι άκριτοι οπαδοί λιγοστεύουν και πως η εναλλαγή εξουσίας με εξω-επικοινωνιακά κριτήρια γίνεται σιγά - σιγά γεγονός.

Μακάρι...

Το iPod που δεν είχα...

Θυμάμαι τον εαυτό μου πριν λίγα χρόνια να κοιτάω βιτρίνες με hi tech προϊόντα ή διαφημιστικά φυλλάδια με ρούχα, παπούτσια ακόμη και προσπέκτους για ταξίδια μ' αυτές τις φοβερές εικόνες από παραλίες, πόλεις αξιοθέατα....που σε κάνουν να ζηλεύεις την κουκίδα στη φωτογραφία: ένας περαστικός που βρέθηκε εκεί όταν τραβήχτηκε η φωτογραφία. Θυμάμαι να λέω μέσα μου πως κάποια μέρα θα μπορώ κι εγώ να αγοράσω κάποια από αυτά: έναν υπολογιστή, ένα mp3, μία τηλεόραση plasma, ενα καλό μπλουζάκι lacoste...και άλλα πολλά. Αυτό που θυμάμαι όμως πιο έντονα είναι η λαχτάρα μου για ένα iPod, ένα φοβερό, μικρό τεχνολογικό επίτευγμα, το οποίο θα μου κρατούσε παρέα όσο πήγαινα στο πανεπιστήμιο με το λεωφορείο, όταν έκανα τη βόλτα μου με τα πόδια, στη διαδρομή μέχρι να φτάσω στο ραντεβού με τους συμφοιτητές μου...άπειρες στιγμές που φανταζομουν τον εαυτό μου να έχει βουλωμένα τα αυτιά του με το άσπρο γυαλιστερό ακουστικό έχοντας κρεμασμένο μέχρι την τσέπη του ένα κάτασπρο καλώδιο.

Όταν είδα την τιμή ο αμυντικός μου μηχανισμός άναψε κόκκινο. Θεώρησα τα λεφτά πολλά γι αυτό που προσέφερε πραγματικά το προϊόν, προσπαθούσα να πείσω τον εαυτό μου ότι στην ουσία πληρώνεις τη μάρκα και όχι τίποτα ιδιαίτερο αφού οποιοδήποτε άλλο φορητό mp3 θα έκανε την ίδια δουλειά. Η αλήθεια είναι ότι μέχρι να γίνουν και τα mp3 οικονομικά τα θεωρούσα κι αυτά περιτή πολυτέλεια αφού μπορούσα να βολευτώ με ένα φορητό cd player.

Τελικά τα mp3 έγιναν φτηνά και μπόρεσα να αγοράσω ένα άγνωστης μάρκας. Εκείνη την περίοδο ήμουν ακόμη φοιτητής, φόρτωσα μέσα ότι μουσική είχα και δεν είχα και κυκλοφορούσα μέσα στην πόλη δικτυωμένος πλέον με το νέο μου απόκτημα. Κάποιες φορές που χάζευα στο ίντερνετ κοιτούσα και το iPod το οποίο καθώς περνούσαν τα χρόνια γινόταν όλο και πιο μικρό, όλο και πιο όμορφο. Το χάζευα για λίγα λεπτά και μετά έκλεινα τη σελίδα προσανατολισμένος σ' αυτά που ήδη είχα. Μια φίλη εκείνη την περίοδο μου είχε πει θυμάμαι "Αφού δεν μπορούμε να έχουμε αυτά που θέλουμε, ας θέλουμε αυτά που έχουμε" και το βρήκα πολύ εύστοχο.

Τα χρόνια περάσαν, έπιασα δουλειά, έβγαλα λίγα λεφτά παραπάνω και έφτασε η μέρα που μπήκα στο κατάστημα και με επιτηδευμένη άνεση ζήτησα ένα iPod. Πήγα σπίτι, το γέμισα τραγούδια, φωτογραφίες...ασχολήθηκα μαζί του 2-3 μέρες. Μετά η δουλειά απαιτούσε ταχύτητα, οι μετακινήσεις γινόταν με τ' αυτοκίνητο που είχε υπερσύγχρονο στερεοφωνικό κλπ.

Το iPod ξεχάστηκε μέσα σ' ένα συρτάρι για περίπου ενάμιση χρόνο. Προχθές το είδα μπροστά μου και το πήρα μαζί μου στο μπάνιο όπου είχα πάει με παρέα. Ακόμη κι εκεί η κατάσταση δεν ευνοούσε για να ακούσω τη μουσική μου αφού οι φίλοι κι εγώ προτιμούσαμε να γελάμε και να μιλάμε. Πίεσα τον εαυτό μου να πάω βόλτα με ποδήλατο ένα πρωί ακούγοντας μουσική από το iPod αλλά ξεχάστηκα στη βόλτα και μάλωσα με την κοπέλα μου αφού είχαμε να κάνουμε ένα σωρό δουλειές που έγώ τις αμέλησα.

Το iPod που δεν είχα...το iPod που έχω τώρα αφημένο σ' ένα συρτάρι τελικά δε χωράει στη ζωή μου πια και ένα μικρό, καθημερινό όνειρο της μαθητικής, φοιτητικής μου ζωής έμεινε χωρίς καμία σημασία. Όπως γίνεται πάντα τελικά...τα παλιά μας "θέλω" σκονίζονται σ'ένα ντουλάπι και αυτό που εμείς μετά μανίας επιζητούμε έρχεται όταν δεν το έχουμε ανάγκη πια. Το iPod που άργησα να πάρω...

Μην κατηγορείτε το σκοτάδι

Η ποιότητα στην καθημερινότητα μας είναι αυτο που δείχνει το επίπεδο του πολιτισμού μας, το βαθμό εξοικείωσης με την κοινωνική μας ευθύνη, το κατά πόσο η καλώς νοούμενη κουλτούρα είναι μέρος της ζωής μας ή την επικαλούμαστε απλά για να προσδώσουμε τεχνητά κύρος σε μια ρηχή πραγματικότητα.
Κι αν θέλουμε μια ακτινογραφία της σημερινής ελληνικής κοινωνικής κατάστασης, ίσως θα έπρεπε να ξαναδούμε απλά την καθημερινότητα μας. Την καθημερινότητα που ξεκινά από τον τρόπο που οδηγούμε, από τον τρόπο που παρκάρουμε, από το πως συμπεριφορόμαστε ως πεζοί, ως ποδηλάτες, ως επαγγελματίες κάνοντας μια δουλειά, ως πελάτες πηγαίνοντας στο μάρκετ ή σε ένα άλλο μαγαζί. Θα έπρεπε να αναλύσουμε τι βλέπουμε στην τηλεόραση, τι διαβάζουμε, τι ψηφίζουμε και με τι κριτήρια. Θα έπρεπε να θυμηθούμε πότε ήταν η τελευταία φορά που πήραμε τηλέφωνο σε πολιτικό γραφείο για να μετατεθεί ο κανακάρης μας ή να μας βοηθήσουν με οποιοδήποτε άλλο θέμα. Μάλλον έπρεπε να πούμε ειλικρινά τι μουσική μας αρέσει. Θα έπρεπε να μετρήσουμε δηλαδή την ποιότητα στις πράξεις της καθημερινότητας μας.
Φοβάμαι όμως πως οι σημερινοί έλληνες δεν έχουν καμία όρεξη να βάλουν τους εαυτούς τους στο μικροσκόπιο. Θυμούνται την ποιότητα τους αναφερόμενοι στην Αρχαία Ελλάδα όποτε θέλουν να εκφράσουν τα ρατσιστικά τους ιδεολογήματα, κι ας μην έχουν διαβάσει ποτέ ένα πραγματικό βιβλίο ιστορίας για την Αρχαία Ελλάδα, κι ας έχουν ακουστά μόνο μέσω ονομάτων οδών τους εκφραστές της αρχαιοελληνική διανόησης. Θυμούνται τη θρησκευτική τους συνείδηση όταν θέλουν να ντύσουν με ένα ψευτοσυντηρητικό μανδύα τη διάθεση τους για μικρότητες, σχόλια και κατινιές. Οι νεοέλληνες θυμούνται τον κώδικα οδικής κυκλοφορίας όταν...βασικά ποτέ, τον έχουν έτσι κι αλλιώς γραμμένο. Την καθαρότητα στην πολιτική την θυμούνται όσο διαρκούν τα πουλημένα δελτία ειδήσεων των καναλιών, και την πρεσβεύουν απλά φωνασκώντας μπροστά στην τηλέοραση, λίγο πριν σηκώσουν το τηλέφωνο για να τους σβήσει την κλήση ο βουλευτής, ή να τους βολέψει με καμιά σύμβαση στο δημόσιο.
Οι νεοέλληνες είναι οι άνθρωποι που συγκινούνται με τις επιτυχίες των ντοπαρισμένων μας αθλητών και νιώθουν υπερήφανοι στην τεχνητά αποκτηθείσα πρωτιά των αθλητικών διοργανώσεων. Οι ίδιοι τύποι θυμούνται τη δημοκρατία μόνο για να έχουν την ελευθερία να ακούν στην τηλεόραση τι φορούσε η κάθε εκπρόσωπος βεβαιωμένης ηλιθιότητας που κατά καιρούς προβάλουν οι ενημερωτικο-ψυχαγωγικές εκπομπές, οι οποίες απευθύνονται σε όντα χρήζοντα εντατική νοητική νοσηλία. Οι άνθρωποι που αξίζουν στους νοέλληνες είναι οι ορδές από τις πλαστικές γκόμενες που με περισσό θράσος περιφέρουν τα κορμιά τους σαν πωλούμενα σε πάγκο κρεοπωλείου.
Η ποιότητα της νέας ελληνικής κοινωνίας αντανακλάται σε όλα αυτά. Αντανακλάται ακόμη και στα σκουπίδια που πετάμε έξω από το παράθυρο του αυτοκινήτου, στο ύφος των δημοσιογράφων στα κανάλια ενημερωτικής συσκότισης.
Υπάρχει σαφής στρέβλωση. Σταδιακά και σιγά-σιγά η καθημερινή προβολή της χαμηλής νοημοσύνης, της μη-σκέψης, της εύκολης διασκέδασης, της μη ενημέρωσης, της βλακώδους ψυχαγωγίας, της ξιπασιάς, του σεξισμού, του ρατσισμού, του ομοφοβισμού...είναι πλέον μονόδρομος. Και η ποιότητα γίνεται δύσκολη έστω και γι αυτόν που την αναζητά καθώς αυτός αντιμετωπίζεται ως ρινόκερος σε αγέλες ανθρώπων.
Το περίεργο σ' όλο αυτό είναι πως από παντού ακούς δυσαρέσκεια για όλη αυτή τη βαλτώδη κατάσταση πολιτισμού αλλά κανείς δε δίνει με τις επιλογές του ευκαιρία στο διαφορετικό. Αναμασάμε όλοι ξανά ξανά, αγανακτώντας πάντα, τις ίδιες μπούρδες και κρύβουμε έντεχνα την αυτονόητη λογική του πολιτισμένου ανθρώπου. Δεν αρκεί όμως να κατηγορούμε το σκοτάδι...πρέπει ν' ανάψουμε το φως.

Ξεχάσαμε να ζούμε...(συνέχεια)

Ερώτημα βαθύτατα φιλοσοφικό...γιατί ο άνθρωπος καταστρέφει τη ζωή του; Τόσο όμορφα, τόσο μεθοδικά, με τόση ακρίβεια. Γιατί οι πολλοί δεν μπορούμε να δούμε τι είναι καλό και τι όχι για την καθημερινότητά μας, για τη ζωή μας, για την ησυχία μας;
Έχω κανένα μήνα να γράψω σ' αυτό το ιστολόγιο...και πραγματικά όσο κι αν έψαξα θέμα πιο επίκαιρο...αυτό που μας βασανίζει είναι η τάση μας να μηδενίζουμε τα θέλω μας, να νιώθουμε ενοχικά για το κηνύγι της δικής μας ευτυχίας. Και τελικά έρχομαι με δεύτερη ανάρτηση που καταλήγει στο ίδιο συμπέρασμα: ξεχάσαμε ν' αλλάξουμε τα πλάνα μας, ν' αμφισβητήσουμε τα ίδια τα όνειρα μας...ξεχάσαμε να ζούμε.
Η οικογένεια μας, η κοινωνία μας, ο τρόπος που μεγαλώσαμε φρόντισε να μας γεμίσει με όνειρα, φιλοδοξίες, την τάση για καριέρα και τώρα οι ίδιες μας οι φιλοδοξίες...οι φαινομενικά δικές μας φιλοδοξίες...μας ροκανίζουν τη ζωή, μας ευτελίζουν από προσωπικότητες ολοκληρωμένες σε εξαρτήματα μιας καλοδουλεμένης μηχανής. Και πρέπει όλοι να γίνουμε δικηγόροι, γιατροί, διευθυντές μάρκετινγκ, διευθυντές γενικά...να πιάσουμε τον τίτλο...αυτό μας νοιάζει...ο τίτλος.
Και δε ρωτάμε τι συνεπάγεται ο κάθε τίτλος...κι επιβραβεύουμε την κάθε μαλακία ως αποτέλεσμα μιας γενικευμένης αποχαύνωσης. Είναι καλό στην εποχή μας να είσαι επιτυχημένος καριερίστας...γιατί απλά είναι καλό...κι ας μην έχουμε χρόνο να δούμε τα παιδιά μας, ας μην έχουμε χρόνο να ζήσουμε τον έρωτα μας, να βγούμε μια βόλτα ένα καλοκαιρινό απόγευμα για καφέ με φίλους...δεν έχουμε χρόνο να ζήσουμε....πρέπει μόνο να υπηρετήσουμε τον τίτλο μας, πρέπει μόνο να δουλέψουμε για να μας πούνε μπράβο οι γύρω μας. Είναι Brand manager, είναι δικηγόρος παρ' αρείω πάγω, είναι επιχειρηματίας με αλυσίδα σούπερ μάρκετ...ή ότι άλλο βαρύγδουπο θέλετε...αυτά τα "είναι" υπηρετούμε και δε μας νοιάζει η δυστυχία που συνεπάγεται το κάθε τι, τι επιλογές μας στερεί από τη ζωή.
Το εξωφρενικό είναι ότι η ανθρώπινη λογική, στους περασμένους αιώνες, πολέμησε με φανατισμό το θρησκευτικό δογματισμό που ήθελε την ανθρώπινη ζωή βασανιστήριο, προθάλαμο δοκιμασίας για μία άλλη καλύτερη, αιώνια. Κι ενώ περίμενε κανείς σε κοινωνίες light πιστευόντων να κηνυγάμε την ευτυχία στην καθημερινότητα μας, έρχεται αντιμέτωπος με τη θυσία του οποιοδήποτε ελεύθερου χρόνου στο βωμό του...τίτλου μας, της κοινωνικής μας καταξίωσης...και that's it...ούτε ζωές μετά θάνατον, ούτε τίποτε...καταστρέφουμε την τωρινή μας ζωή για να λέμε πως φτάσαμε ψηλά...απλά να λέμε τη φίρμα, την εταιρεία που δουλεύουμε, την κοινωνική μας θέση.
Και το πιο γελοίο απ' όλα είναι η κατάρα του επιτυχημένου καριερίστα: Όταν φτάσει στην κορυφή, ύστερα από χρόνια ξεπάτωμα και αφού έχει θυσιάσει και την τελευταία ρανίδα καλοπέρασης στο βωμό της κοινωνικής ή εταιρικής ανέλιξης, όταν πλέον κερδίσει τον τίτλο του και μπορεί να το πει σε όλους τι κατάφερε...δεν υπάρχει κανένας να τον ακούσει...γιατί οι φίλοι δεν τον περιμένουν πια, οι γκόμενες τα έφτιαξαν με άλλους, η μάνα του παρεξηγήθηκε που δεν την έβλεπε συχνά, οι συγγενείς δεν τον θυμούνται...και τότε αυτός και η καριέρα του γίνονται ασθενής και θεραπεία. Γιατί η διαπίστωση πως "η ζωή που μου χαρίστηκε...την ξόδεψα σε αηδίες" ειναι αμείλικτη.
Ίσως στα μαιευτήρια, στα νηπιαγωγεία και στα σχολεία αργότερα, έτσι για πλύση εγκεφάλου, θα έπρεπε να αναρτήσουν ξεκάθαρο μήνυμα: Προσοχή! Τα όνειρα είναι μόνο γι αυτούς που ξέρουν να τα βλέπουν!

Ξεχάσαμε να ζούμε...

Τα όνειρα μας...αυτά που θέλαμε ως παιδιά, έφηβοι και φοιτητές...οι στόχοι που πάντα κυνηγούσαμε...μας αφήσαν ορφανούς. Και πόσο λάθος κάναμε που κάποιοι σκεφτήκαμε πως εμείς προδώσαμε τα όνειρα μας, πως εμείς δε σταθήκαμε ικανοί να ανταποκριθούμε...μα πόσο λάθος κάναμε.
Γιατί τα όνειρα μας, τα σχέδια μας για το μέλλον απλά τα αποδεχτήκαμε και δε σκεφτήκαμε αν ταιριάζουμε σε αυτά. Γιατί τα όνειρα μας ήταν αποτέλεσμα των συμβουλών της γιαγιάς, του παππού..της πίεσης της μαμάς, του γοήτρου του μπαμπά...των προσδοκιών των ανθρώπων γύρω μας. Και τελικά τώρα που ψάξαμε δυσκολευόμαστε να βεβαιώσουμε ότι τα όνειρα μας είναι δικά μας όνειρα.
Και πήραμε το δρόμο προς το στόχο...μεγαλεπίβουλο σχέδιο...καταξίωση...χρήμα...κύρος.
Αφήσαμε θεατρική σχολή, ταλέντο στην κιθάρα και ριχτήκαμε στο διάβασμα, σ΄αυτό που ιδρώναμε και μόνο στην ιδέα της προσπάθειας.
Βρήκαμε γνωστούς σε καίριες θέσεις, ρίξαμε λίγο νερό στο κρασί των ιδεών μας, και οι γνωστοί μας έσπρωξαν να ανέβουμε επίπεδα.
Δώσαμε εξετάσεις, πανελλήνιες, πανεπιστήμιο, μεταπτυχιακό, σχολές...και περάσαμε σε όλες.
Πήραμε το πτυχίο μας σε πανηγυρική τελετή και καμαρώσαμε στα "μπράβο" συγγενών και φίλων.
Κάναμε την πρακτική μας, ασκηθήκαμε στη μελλοντική δουλειά μας...χωθήκαμε στο κύκλωμα του στοχευμένου επαγγέλματος μας.
Πήραμε ύφος πετυχημένου καριερίστα...ανθρώπου που έχει προσπαθήσει στη ζωή.
Δουλέψαμε ώρες πολλές...κι όσο δουλεύαμε τόσο πιο λίγο βγαίναμε με φίλους μας για βόλτα, για καφέ, για φαγητό.
Ίσως να κάναμε παιδιά...ίσως να παντρευτήκαμε...μα τελικά διαπιστώσαμε πως δεν είχαμε χρόνο για τέτοιες υποχρεώσεις.
Ίσως να πήγαμε στο εξωτερικό...δεχθήκαμε θέσεις υψηλό9βαθμες.
Ίσως να περπατάμε πλέον και να μας αναγνωρίζουν...ίσως να μας συμβουλεύονται.
Μάθαμε πως να γλυτώνουμε από τη γκρίνια του συζύγου...μάθαμε πως να κρύβουμε τις περιπετειούλες με τη ξανθιά κοπελίτσα ή με το γυμναστή.
Ίσως να ελέγξαμε τα ερωτικά μας πάθη για χάρη του παιδιού μας αν και πάλι διαπιστώσαμε πως το παιδί μας έχει παράπονο από μας.
Ίσως να βγάλαμε πολλά λεφτά...για να πληρώνουμε άνετα το γηροκομείο που αφήσαμε τους γονείς μας.
Πολλές φορές θυμηθήκαμε τις επαγγελματικές μας υποχρεώσεις και τις τακτοποιήσαμε πάνω στο πλοίο για Πάρο χαϊδεύοντας το μπούτι της κοπέλας μας.
Τα καταφέραμε...πετύχαμε. Αυτό που είναι η ημέρα μας είναι αυτό που ονειρευόμασταν. Και η μαμά καμάρωσε, οι γείτονες έχουν να το λένε...αυτό το παιδί έφτασε ψηλά.

Μα σε όλα αυτά ξεχάσαμε να ρωτήσουμε εμάς τους ίδιους αν η ζωή μας αρέσει σε μας...αν το όνειρο μας είναι αυτό που φανταζόμασταν...πότε ήταν η τελευταία φορά που περπατούσαμε, οδηγούσαμε και χωρίς λόγο σκάσαμε ένα χαμόγελο...απλά μια ένδειξη ευτυχίας. Ξεχάσαμε ν' αλλάξουμε τα πλάνα μας...ν'αμφισβητήσουμε τα ίδια τα όνειρα μας...ίσως να μη θέλαμε κιόλας...ξεχάσαμε πολλά. Το όνειρο θυμηθήκαμε...αλλά ξεχάσαμε να ζούμε.

Αναλφάβητοι...Κουλτουριάρηδες

Τελικά σ'αυτήν την χώρα που ζούμε έχουμε αποκτήσει ένα σοβαρό πρόβλημα...την απουσία της κοινής λογικής. Πραγματικά πιστεύω πως η χρόνια στρέβλωση του εύκολα νοούμενου ως δεδομένου έχει επιπτώσεις που γίνονται αισθητές πλέον σε όλες τις βαθμίδες του κρατικού μηχανισμού, σε όλες τις εκφάνσεις της κοινωνικής μας ζωής και βεβαίως σε όλες μας τις εκδηλώσεις μαζικές ή ατομικές.
Δεν ξέρω αυτή η στρέβλωση πότε άρχισε να επεκτείνεται σε διάφορα κομμάτια της κοινωνίας αλλά θα φέρω μερικά παραδείγματα, κυρίως από τη νεολαία...
Είμαστε ίσως η μοναδική χώρα του κόσμου με πανεπιστήμια γεμάτα φοιτητές, με τεράστιο ενδιαφέρον για τριτοβάθμια εκπαίδευση η οποία εγκαταλείπει τις υποδομές της σε ένα τσούρμο από κοινωνικά ανένταχτους ανθρώπους. Βάζουμε τους πολιτικούς μας να διεκδικούν μεγάλα μερίδια από το ΑΕΠ για τα πανεπιστήμια και την ίδια ώρα υπερασπιζόμαστε ένα αναίτιο μέτρο που αφήνει την αναρχία ανεξέλεγκτη μέσα σε χώρους που πλέον δε μπορούν να χρησιμοποιηθούν για το σκοπό που προορίζονται.
Παρατηρώ το τελευταίο διάστημα αλλά και πολλά χρόνια τώρα στο όνομα ενός ασύλου...το οποίο υποτίθεται προστατεύει την ελεύθερη διάδωση ιδεών και κουλτούρας....να καταστρέφονται κτίρια, αίθουσες, μηχανήματα, φωτιστικά, γυψοσανίδες, πλακάκια, μάρμαρα, κουφώματα, θρανία και πάσης φύσεως υλικά που ρίπτονται στην πυρά. Την ίδια ώρα αστυνομικοί σουλατσάρουν έξω από τα "προστατευμένα" κτίρια, πετούν κανένα δακρυγόνο ή καμιά πέτρα...τελειώνει το ωράριο και πάνε όλοι σπίτια τους. Οι δε φοιτητές ανετότατοι την επόμενη μέρα οργανώνουν πάρτυ στον Κουρκούλη, στο Ρεμο, στη Βανδή και παραδίδοντας κι αυτοί τα σκήπτρα στο τσούρμο των μονίμως οργισμένων...δέχονται μοιρολατρικά μια κατάσταση απόλυτου παραλογισμού και τριτοκοσμικής πρακτικής.
Τελικά αυτά τα χρόνια τι προστάτεψε αυτό το άσυλο; Και αν δεν υπήρχε άσυλο τι ακριβώς περιμένουμε να γίνει; Δηλαδή πιστεύουμε ειλικρινά ότι την ώρα που κάνει μάθημα ο καθηγητής θα εισβάλει ο αστυνομικός και θα καταγράψει τους διαφωνούντες με τη Νέα Δημοκρατία ή το ΠαΣοΚ ή γενικά με το καθεστώς; Δηλαδή πιστεύουμε ότι την ώρα που κάνει ένα πείραμα στο εργαστήριο μια ομάδα φοιτητών χημείας...η αστυνομία θα εισβάλει και θα συλλάβει ή θα παρακολουθήσει τη συμπεριφορά των φοιτητών; Ή σε ένα τμήμα πολιτικών επιστημών η αστυνομία θα ελέγχει αν διδάσκονται τα μαθήματα με βάση τις επιταγές του πρωθυπουργού; Κι ας υποθέσουμε ότι η αστυνομία τα κάνει όλα αυτά τα "λογικά" ....γιατί να τα κάνει στο πανεπιστήμιο και να μην τα κάνει με έλεγχο του κινηματογράφου, του θεάτρου, του ίντερνετ, του τύπου...κλπ κλπ;; . Μα ποιος μπορεί να μην καταλαβαίνει ότι οι πρακτικές αυτές είναι ξεπερασμένες, ότι πλέον δε ζούμε στην χούντα και ότι τέλος πάντων...στη Σορβόννη ή σε οποιοδήποτε πανεπιστήμιο οργανωμένης πολιτείας, δεν φοβούνται την παρουσία αστυνομικού αλλά κάνουν μάθημα ή προάγουν γνώση, επιτρέψτε μου να πω, πολύ πιο ουσιαστικά, από τη δική μας μιζέρια.
Ας σκεφτούμε...είναι η μόνη λύση...θέλουμε πανεπιστήμια αρένες όπου ο καθένας θα σπάει, θα καταστρέφει και εμείς θα θεωρούμε ότι εκφράζει νέες ιδέες οπότε δεν τον εμποδίζουμε; Ή θέλουμε ένα πανεπιστήμιο όπου, σε συνθήκες που δε θυμίζουν αφρικανική χώρα αλλά σύγχρονη πολιτεία, θα γίνεται ουσιαστικός διάλογος γνώσης, παιδείας...όπου οι αναρχικές ιδέες θα είναι τεκμηριωμένες προτάσεις προς συζήτηση και όχι αφορμή να ξεσπά ο καθένας κομπλεξικός...όπου τα προβλήματα θα τίθενται στη βάση του ανεξάρτητου διαλόγου και όχι του πορωμένου κομματισμού...ή του πορωμένου αναλφαβητισμού;
Κοινή λογική...ίσως οι απλές ιδέες...οι απλές πρακτικές είναι πιο ουσιαστικές από τα αναίτια αναθεωρητικά σμήνη ηλιθίων που κατακλύζουν τα τελευταία χρόνια τους χώρους της παιδείας...τους χώρους δημιουργίας της αυριανής ή πλέον σημερινής κοινωνίας μας.